Köprüler Ömrünü Tamamlayınca: Çekimle Aynı Seansta 14, 15, 36 ve 47 Bölgelerine Dört İmmediat İmplant

Vaka: mdx13 • 60 yaş, kadın hasta • Kasım 2025 – Mayıs 2026

Giriş

Sabit protezler de yaşlanır. Bir köprünün ömrü, üzerine oturduğu destek dişlerin ömrü kadardır; destekler çürük, aşırı yük ya da apikal patoloji nedeniyle kaybedilmeye başladığında zincir tek tek çözülür. Bu yazıda ele aldığımız vaka, iki çenede birden ömrünü tamamlamakta olan sabit restorasyonların ve yıllar önce kapatılmamış tek bir boşluğun bugüne taşıdığı tabloyu — ve bu tablonun, prognozunu yitiren dişlerin çekimiyle aynı seansta yerleştirilen dört implantla nasıl toparlandığını gösteriyor.

Altmış yaşında kadın hasta, 5 Kasım 2025'te alınan panoramik radyografiyle değerlendirildi. 19 Ocak 2026'da, prognozunu yitiren dişler çekilerek aynı seansta 14, 15, 36 ve 47 bölgelerine dört Botticelli implant yerleştirildi; 14 bölgesinde daha önce kemik yedeğiyle hazırlanmış saha, cerrahide lateral ogmentasyonla ayrıca desteklendi. 11 Mayıs 2026'da, cerrahiden yaklaşık dört ay sonra alınan kontrol görüntüsü, kemikle bütünleşmiş dört fikstürü ve protetik faz öncesindeki tabloyu belgeliyor. Cerrahi malzeme desteği, Botticelli implant sisteminin Türkiye distribütörlüğünü yürüten Medex Dental tarafından sağlandı.

Başlangıç Tablosu: Kasım 2025 Panoramik Değerlendirme

Filmin ilk söylediği şey, bu ağzın uzun bir protetik geçmişi olduğudur. Sağ üst posterior segmentte 17'den 13 bölgesine uzanan splinte kron-köprü kompleksi izlenmektedir. Kompleksin orta ünitelerini taşıyan 14 ve 15 desteklerinde koronal madde kaybı ve restorasyon sınırlarında uyumsuzluk dikkati çekmekte; apikal sahalarında, süperpozisyon nedeniyle net sınırlanamayan, lezyonla uyumlu radyolüsensiler seçilmektedir. 18 mevcut değildir. Klinik formda 14 bölgesi için "minör kret rezorpsiyonu" kaydedilmiş ve sahanın daha önce kemik yedeğiyle ogmante edildiği belirtilmiş olması, bu bölgedeki desteğin bir süredir sorunlu olduğunu düşündürmektedir.

Sol üst segmentte 23–25 arası üniteler restorasyonlu/kronlu, 26 geniş radyoopak tam kron taşımaktadır; 27 ve 28 edentüledir ve dişsiz kalan posterior bölgede maksiller sinüs tabanı kret yönünde pnömatize olmuştur. Sağ alt segmentte tablo üst sağın aynasıdır: 44'ten 47'ye uzanan birleşik kronlar izlenmekte, serbest sonlu dizinin en distal desteği olan 47 yükün altında desteğini yitirmiş görünmektedir; 48 mevcut değildir.

Sol altta 34 ve 35 endodontik tedavili ve kronludur. Asıl dikkat çeken bulgu 36 bölgesidir: boşluk uzun süredir kapatılmamış, distalindeki 37 meziale belirgin biçimde devrilmiştir ve mezial yüzeyi boyunca açılı kemik defekti görünümü mevcuttur. 38 izlenmemektedir. Karşıt arkta 27'nin de bulunmaması, devrik 37'yi ayrıca karşılıksız bırakmıştır — diş hem eğilmiş hem de kapanışta görev alamaz durumdadır. Alt anterior bölgede insizal atrizyon, orta düzey horizontal kemik kaybı ve servikal bölgelerde diştaşı ile uyumlu radyoopasiteler izlenmektedir; formda oral hijyenin "orta" olarak kaydedilmiş olması bu radyografik izlenimle örtüşmektedir. Kanalis mandibularis her iki tarafta izlenebilir seyirdedir ve posterior kretle arasındaki mesafe implant planlaması için yeterlidir.

Bu Film Bize Ne Anlatıyor?

Bu filmde asıl hikâye, restorasyonların değil desteklerin yorulmasıdır. Köprü, üzerine oturduğu dişler sağlıklı kaldığı sürece işler; destek dişlerden biri çürük ya da apikal enfeksiyonla kaybedilmeye başladığında yük kalan desteklere biner, onlar da sırayla aynı yolu izler. Sağ üstte 14 ve 15'in, sağ altta 47'nin geldiği nokta budur: restorasyon yerinde durmakta, ama altındaki diş artık taşımamaktadır. Bu tür destekler yalnız işlevsiz değildir; apikal sahalarındaki şüpheli alanlarla birlikte ağız içinde sessiz birer enfeksiyon odağı adayıdır ve beklemek tabloyu yalnız büyütür.

36 boşluğu ise ertelemenin ders kitabı örneğidir. Tek bir azı dişi kaybedilmiş ve yeri doldurulmamıştır. Yıllar içinde arkasındaki 37 boşluğa doğru devrilmiş, mezialinde temizlenmesi güç, açılı bir kemik cebi oluşmuş, üstelik karşısındaki 27 de kaybedilince diş tamamen karşılıksız kalmıştır. Tek eksik diş; devrilen bir komşu, bozulan bir kapanış ve eriyen bir kret olarak geri dönmüştür. Diş eksikliğinde kemik, uyarı almadığı için sessizce erir — hasta hiçbir şey hissetmez, ama her geçen yıl hem komşu dişlerin dengesi hem de ileride yapılacak implantın yatağı zayıflar.

Peki neden implant? Çünkü bu ağızda klasik yolun sonuna gelinmiştir: taşıyamayan destekleri bir kez daha kesip yeni köprülere ayak yapmak, aynı filmi birkaç yıl sonra yeniden çekmek demekti. Kemikten destek alan implant, kalan doğal dişlere yük bindirmeden eksik üniteleri yerine koyar; prognozunu yitirmiş dişin çekimiyle aynı seansta yerleştirildiğinde ise hem toplam tedavi süresi kısalır hem de çekim sonrası kaçınılmaz olan kret erimesinin önüne geçilir.

Tedavi Planı ve Cerrahi Aşama

Preoperatif değerlendirmede yüksek risk faktörü saptanmadı: radyoterapi öyküsü, ciddi sistemik hastalık, kontrolsüz diyabet, hemorajik diyatez, immünsupresyon, yoğun sigara kullanımı ve intravenöz bifosfonat tedavisi yoktur. Cerrahi onam alındı. Her iki çenede hedef, prognozsuz destekler temizlendikten sonra sabit, implant destekli protezle çiğneme desteğinin yeniden kurulmasıydı.

19 Ocak 2026'da, dikey gevşetme içeren mukoperiostal flep kaldırılarak dört bölgeye immediat implantasyon uygulandı: prognozunu yitiren üniteler çekildi ve fikstürler aynı seansta yerleştirildi. 14 bölgesine 10 mm uzunluğunda ve 4,0 mm çapında, 15, 36 ve 47 bölgelerine ise 12 mm uzunluğunda ve 3,4 mm çapında Botticelli fikstürler kullanıldı. Daha önce kemik yedeğiyle ogmante edilmiş 14 sahası, cerrahide eş zamanlı lateral ogmentasyonla ayrıca desteklendi. Kemik kalitesi her bölgede Class 2 — geniş kortikal ve sıkı trabeküllü spongiyöz kemik — olarak kaydedildi; kemik miktarı 15, 36 ve 47'de hemen hemen tam korunmuş kret, 14'te minör rezorpsiyon düzeyindeydi. Fikstürlerde primer stabilite sağlandı; ogmentasyon yapılan 14, diş eti altında kapalı (subgingival) protokolle iyileşmeye bırakıldı ve yükleme tüm bölgeler için sekizinci hafta olarak planlandı.

İmmediat implantasyonun bu vakadaki değeri açıktır: dört bölgede çekim ve implantasyon tek seansa sığdırılmış, hasta ayrı bir iyileşme dönemi ve ikinci bir cerrahi beklemek zorunda kalmamıştır. Taze çekim soketine yerleştirilen fikstür, kretin çekim sonrası hızla eriyen hacmini de korur.

İmplant Aşaması ve Sonrası: Mayıs 2026 Kontrol Görüntüsü

11 Mayıs 2026 filminde — cerrahiden yaklaşık on altı hafta sonra — dört fikstür de kemik içinde stabil konumda izlenmektedir. Yiv boyunca kemik-implant teması kesintisizdir; hiçbir fikstür çevresinde peri-implant radyolüsensi yoktur ve krestal kemik seviyeleri platform düzeyinde korunmuştur. 15 fikstürünün apeksi maksiller sinüs tabanıyla güvenli komşuluktadır; 36 ve 47 fikstürleri kanalis mandibularisin üst sınırına güvenli mesafede sonlanmaktadır. Klinik form bu görüntüyü doğrulamaktadır: sekizinci hafta kontrolünde komplikasyon, enfeksiyon ve mobilite saptanmamış, ağrı skoru sıfıra inmiş, implant çevresinde radyolüsensi izlenmemiş, osseointegrasyon ve hasta memnuniyeti olumlu kaydedilmiştir.

Filmde eski restorasyonların da elden geçirildiği görülmektedir: sağ üstteki splinte kompleks sökülmüş, ayakta kalan 16 ve 17 prepare/koronal harabiyetli hâlleriyle protetik planlamayı beklemektedir; sağ altta 46 tam kronla, 45 kanal tedavili ve prepare hâliyle izlenmektedir. Yani ağız, yalnız implant cerrahisi değil, kapsamlı bir protetik yeniden yapılanmanın da ortasındadır.

Bununla birlikte filmin bir uyarısı vardır: fikstürler hâlâ örtü vidalarıyla, üst yapısız beklemektedir. Yükleme sekizinci hafta olarak planlandığına göre, on altıncı haftada çekilen bu filmde protetik fazın henüz başlamamış olması, sürecin muhtemelen hasta kaynaklı olarak planın gerisine düştüğünü düşündürmektedir. Burada açık olmak gerekir: kemikle kaynaşan implant bekletilmez. Osseointegrasyon tamamlandığında — genellikle üçüncü aydan itibaren — sabit üst yapının zamanında yapılması, çiğnemenin geri dönmesinin ve krestal kemiğin fonksiyonel uyarıyla korunmasının tek yoludur. Üst yapısı yapılmayan implant, yarım kalmış tedavidir; bu vakada 36 üst yapısının, devrik 37'nin daralttığı mesio-distal boşluk da gözetilerek gecikmeden planlanması gerekmektedir.

Bu Vakadan Çıkarılacak Dersler

• Sabit protezler destek dişleri kadar yaşar. Destek dişlerdeki çürük ve apikal enfeksiyon odakları ertelendikçe zincir büyür; bu vakada iki çenede birden splinte restorasyonların destekleri kaybedilmiştir. Şüpheli destekler beklemeye alınmamalıdır.
• Tek bir eksik diş bile bekletilmemelidir. Kapatılmayan 36 boşluğu, devrilen 37'yi, temizlenemeyen açılı kemik cebini ve bozulan kapanışı beraberinde getirmiş; dişsiz kalan krette kemik sessizce erimiştir.
• Doğru endikasyonda immediat implantasyon süreci kısaltır: prognozsuz dişlerin çekimiyle aynı seansta dört Botticelli fikstürde primer stabilite sağlanmış, hasta ikinci bir cerrahiden ve aylarca sürecek ara dönemden kurtulmuştur.
• İmplant tedavisi cerrahi + protez bütünüdür. Osseointegrasyon (~3 ay) tamamlandığında üst yapı bekletilmemelidir; bu vakada on altıncı haftada fikstürlerin hâlâ üst yapısız izlenmesi, muhtemelen ertelenen protetik fazın filme yansımasıdır.

Medex Dental olarak panoramik filmi tek bir boşluğun değil, ağzın bütününün kaydı olarak okuyoruz. Bu vakada öncelik, iki çenede birden çözülmekte olan destek zincirinin durdurulmasına ve çiğneme desteğinin kemikten başlayarak yeniden kurulmasına verildi; devrik 37'den prepare bekleyen 16–17'ye kadar kalan her bulgu, protetik faz öncesi yol haritasına işlendi. Hastayı dengeli bir ağza taşımanın yolu, her aşamanın — cerrahinin de, protezin de — zamanında tamamlanmasından geçer.

Cerrahi Değerlendirme

Preoperatif Değerlendirme (05.11.2025)

Panoramik radyografide her iki arkta parsiyel edentülizm ve yoğun protetik geçmiş izlenmektedir. Sağ maksillada 17'den 13 bölgesine uzanan splinte sabit restorasyon mevcuttur; kompleksin orta ünitelerini taşıyan 14 ve 15 desteklerinde koronal destrüksiyon, restorasyon marjlarında uyumsuzluk ve apikal sahalarda süperpozisyon nedeniyle net sınırlanamayan, periapikal patoloji ile uyumlu radyolüsensiler izlenmektedir; ünitelerin destek değeri yitirilmiştir. 18 edentüledir. Klinik formda 14 bölgesinde minör alveolar kret rezorpsiyonu kaydedilmiş ve sahanın kemik yedeğiyle pre-ogmente olduğu belirtilmiştir. Sol maksillada 23–25 restorasyonlu/kronlu, 26 yoğun radyoopak tam kron restorasyonludur; 27–28 edentüle olup posterior segmentte maksiller sinüs kret yönünde pnömatizasyon göstermektedir.

Mandibulada sağda 44–47 arası splinte kron restorasyonu izlenmekte, serbest sonlu dizinin en distal desteği 47'de destek değeri kaybı ile uyumlu görünüm dikkati çekmektedir; 48 edentüledir. Solda 34 ve 35 endodontik tedavili ve kron restorasyonludur; 36 edentüledir ve 37 belirgin mezial angulasyonla boşluğa devrilmiş, mezial yüzeyi boyunca açılı (vertikal komponentli) kemik defekti görünümü oluşmuştur; 38 izlenmemektedir. Karşıt arkta 27'nin yokluğu nedeniyle 37 antagonistsizdir. Alt anterior bölgede jeneralize orta düzey horizontal krestal kemik kaybı, insizal atrizyon ve servikal bölgelerde diştaşı ile uyumlu radyoopasiteler mevcuttur. 36–37 apikal komşuluğunda düzgün sınırlı, küçük bir radyoopak odak izlenmekte olup muhtemelen idiyopatik osteoskleroz (dens kemik adacığı) ile uyumludur; girişim gerektirmez. Kanalis mandibularis bilateral izlenebilir seyirdedir ve rezidüel kret yüksekliği 36 ile 47 bölgelerinde standart boy fikstür için yeterlidir. Klinik formda kemik kalitesi tüm bölgelerde Class 2 (geniş kortikal, sıkı trabeküllü spongiyöz kemik), kemik miktarı 15, 36 ve 47'de hemen hemen tam korunmuş alveolar kret, 14'te minör rezorpsiyon olarak sınıflanmıştır.

Cerrahi Protokol (19.01.2026)

Preoperatif değerlendirmede yüksek risk faktörü saptanmamıştır: radyoterapi öyküsü, ciddi sistemik hastalık, kontrolsüz diabetes mellitus, hemorajik diyatez, immünsupresyon, yoğun sigara kullanımı ve intravenöz bifosfonat tedavisi yoktur. Cerrahi onam alınmıştır.

19 Ocak 2026'da dikey gevşetme insizyonu içeren mukoperiostal flep kaldırılmış, prognozunu yitiren üniteler ekstrakte edilerek dört bölgeye immediat implantasyon uygulanmıştır: 14 bölgesine 4,0 mm çapında ve 10 mm uzunluğunda, 15, 36 ve 47 bölgelerine 3,4 mm çapında ve 12 mm uzunluğunda Botticelli fikstürler yerleştirilmiştir. Kemik yedeğiyle pre-ogmente 14 sahasında eş zamanlı lateral ogmentasyon uygulanmıştır. Class 2 kemik kalitesinde fikstürlerde primer stabilite sağlanmış; ogmentasyon uygulanan 14 submerjan (subgingival) protokolle iyileşmeye bırakılmış, yükleme tüm bölgeler için sekizinci hafta olarak öngörülmüştür. Ek yumuşak doku ogmentasyonu uygulanmamıştır.

Postoperatif Seyir ve Protetik Faz

Birinci hafta kontrolünde komplikasyon, allerjik reaksiyon, enfeksiyon ve mobilite saptanmamıştır; ağrı skoru 10 üzerinden 4, oral hijyen orta düzey olarak kaydedilmiştir. Sekizinci hafta klinik ve radyolojik kontrolünde komplikasyon, enfeksiyon ve mobilite yoktur; ağrı skoru 0'dır. Panoramik kontrolde implant çevresinde radyolüsensi izlenmemiş, osseointegrasyon olumlu, hasta memnuniyeti olumlu kaydedilmiştir. Yükleme sekizinci hafta olarak planlanmış olmakla birlikte, 11 Mayıs 2026 filminde fikstürlerin cerrahiden yaklaşık on altı hafta sonra hâlen örtü vidalarıyla izlenmesi, protetik fazın muhtemelen hasta kaynaklı olarak planın gerisine düştüğünü düşündürmektedir. Osseointegrasyonu tamamlanmış fikstürlerin üst yapısız bekletilmemesi; oklüzal dengenin yeniden kurulması, antagonist ilişkilerin düzenlenmesi ve krestal kemiğin fonksiyonel uyarı altında korunması açısından protetik fazın öncelikle tamamlanması önerilmiştir. On sekizinci ay kontrolü hasta devamsızlığı nedeniyle kayıt altına alınamamıştır. Oral hijyenin, implant üstü protez öncesinde profesyonel destekle iyileştirilmesi gerekmektedir.

Postoperatif Radyografik Değerlendirme (11.05.2026)

Preoperatif radyografiden altı ay, cerrahiden yaklaşık on altı hafta sonra alınan kontrol panoramiğinde 14, 15, 36 ve 47 fikstürleri kemik içinde stabil konumdadır. Yiv boyunca kemik-implant arayüzü kesintisiz izlenmekte, dört fikstürün hiçbirinde peri-implant radyolüsensi saptanmamaktadır. Krestal kemik seviyeleri platform düzeyinde korunmuş, belirgin krestal rezorpsiyon izlenmemiştir. 15 fikstürünün apeksi maksiller sinüs tabanı korteksiyle güvenli komşulukta olup sinüs içine taşma ya da taban devamlılığında kesinti yoktur; 36 ve 47 fikstürlerinin apeksleri kanalis mandibularis üst korteksine güvenli mesafede sonlanmaktadır. Fikstür aksları protetik yüklemeye uygun doğrultudadır.

Ara dönemde protetik hazırlığın da ilerlediği izlenmektedir: sağ maksillada splinte kompleks sökülmüş, 16 ve 17 prepare/koronal harabiyetli hâlde olup üst yapı planında restore edilebilirlikleri değerlendirilmelidir; sağ mandibulada 46 tam kron, 45 endodontik tedavili ve prepare hâlde izlenmektedir. 36 bölgesinde planlanacak üst yapının mesio-distal boşluğu, mezial angulasyonlu 37 nedeniyle daralmıştır ve protetik tasarımda gözetilmelidir; 37'nin mezialindeki açılı defekt periodontal açıdan izlem gerektirir. Fikstürlerin örtü vidalarıyla izlenmesi protetik fazın henüz başlamadığını göstermekte olup, osseointegrasyonun form kaydıyla da doğrulandığı bu tabloda sabit üst yapının gecikmeden tamamlanması, tedavinin radyografik kazanımını kalıcı kılacak son adımdır.